E220008
Laatste revisie: 14-06-2022

E220008 - Voorstel voor een Dataverordening



De Europese Commissie stelt met dit voorstelPDF-document een Verordening voor betreffende geharmoniseerde regels inzake eerlijke toegang tot en eerlijk gebruik van data, wat fungeert als belangrijke pijler binnen de in februari 2020 aangenomen Europese datastrategie.


Stand van zaken

Behandelfase Eerste Kamer: behandeling in commissie Eerste Kamer.

nationaal

Op 9 juni 2022 is de brief met vragen (EK, A) verstuurd aan de Europese Commissie.

Europees

Tijdens de Telecomraad van 3 juni 2022 (21.501-33, H) presenteert het voorzitterschap van de Raad een voortgangsrapportage over de Dataverordening. De rapportage geeft aan dat een aantal onderwerpen uit het voorstel nog verdere discussie nodig heeft, namelijk de reikwijdte van het voorstel, de definities, de samenhang met horizontale en sectorale wetgeving, data uit IoT-producten (Internet of Things ), het delen van data tussen private en publieke instellingen in gevallen van uitzonderlijke nood en de ambities voor het overstappen tussen dataverwerkingsdiensten. Het inkomende Tsjechische voorzitterschap bepaalt op basis van de rapportage de vervolgstappen voor de behandeling van het voorstel in de Raad.


Kerngegevens

volledige titel

Voorstel voor een Verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende geharmoniseerde regels inzake eerlijke toegang tot en eerlijk gebruik van data

document Europese Commissie

COM(2022)68PDF-document, d.d. 23 februari 2022

rechtsgrondslag

Artikel 114 VWEU

commissie Eerste Kamer


Behandeling Eerste Kamer

Op 9 juni 2022 is de brief met vragen (EK, A) verstuurd aan de Europese Commissie.

Op 7 juni 2022 is de brief met vragen verstuurd aan de minister van Economische Zaken en Klimaat.

Op 24 mei 2022 leverden de fracties van GroenLinks, PvdA, SP en PvdD gezamenlijk en de fracties van de PVV en ChristenUnie inbreng voor schriftelijk overleg.

Op 19 april 2022 besloot de commissie om op 24 mei 2022 gelegenheid te geven voor het leveren van inbreng voor schriftelijk overleg met de regering en/of de Europese Commissie.

Op 1 april 2022 ontving de Kamer het BNC-fiche.

Op 8 maart 2022 besprak de commissie het voorstel. Zij besloot het BNC-fiche over het voorstel af te wachten.


Behandeling Tweede Kamer

Op 15 april 2022 leverde de commissie Digitale Zaken inbreng voor schriftelijk overleg met de regering over het voorstel en het BNC-fiche. Op 17 mei 2022 stuurde de minister van Economische Zaken en Klimaat een antwoord. Op 18 mei 2022 werd het verslag van een schriftelijk overleg vastgesteld (22.112, 3411). De commissie besprak dit tijdens het commissiedebat op 31 mei 2022 over de Telecomraad van 3 juni 2022.


Standpunt Nederlandse regering

Op 1 april 2022 ontving de Kamer het BNC-fiche (22.112, IT) met daarin het standpunt van het kabinet over het voorstel. Het kabinet is overwegend positief. Volgens het kabinet helpt de dataverordening om de data-economie te stimuleren en om de waarde van data gelijkwaardiger te verdelen. Dit is een belangrijk onderdeel van de digitale transformatie van de EU, aldus het kabinet. Het kabinet ziet een groot aantal belangrijke punten uit zijn non-paper over de dataverordeningPDF-document terugkomen in het voorstel.

Wel heeft het kabinet nog vragen bij de reikwijdte van verschillende onderdelen de verordening. Ook over de nieuwe mogelijkheden voor overheden om gegevens op te vragen gaat het kabinet nog nadere uitleg vragen aan de Europese Commissie.

Het oordeel van het kabinet over de bevoegdheid van de EU voor het voorstel is positief. Het kabinet kan zich vinden in de grondslagen. Op grond van artikel 114 heeft de EU de bevoegdheid maatregelen vast te stellen betreffende de werking van de interne markt. Op grond van artikel 4, tweede lid, onder a, van het VWEU hebben de EU en de lidstaten een gedeelde bevoegdheid op het gebied van de interne markt.

Het kabinet heeft een positief oordeel over de subsidiariteit van het voorstel. Volgens het kabinet is een EU-aanpak nodig, omdat data grensoverschrijdend van aard is. Ook nemen regels op EU-niveau belemmeringen op de interne markt voor het hergebruik van data weg.

Ook over de proportionaliteit van het voorstel heeft het kabinet een positief oordeel. Volgens het kabinet zorgt de keuze voor een verordening voor een uniform wetgevend kader dat bijdraagt aan de rechtszekerheid en de voorspelbaarheid van wetgeving binnen de Unie. Volgens het kabinet is het voorstel voor een verordening geschikt en gaat het over het algemeen niet verder dan noodzakelijk. Wel vindt het kabinet de toegang tot private data door publieke instanties een aandachtspunt. De toegang lijkt volgens het kabinet niet beperkt tot bepaalde categorieën gegevens en bepaalde ontvangers en lijkt in veel gevallen in te roepen, waardoor het voor het kabinet de vraag is of de Dataverordening op dit punt niet verder gaat dan noodzakelijk. Het kabinet gaat hierover verduidelijking vragen aan de Europese Commissie.

De meeste EU-lidstaten steunen het voorstel op hoofdlijnen. Over de manier waarop data moet worden gereguleerd en de reikwijdte van de maatregelen lopen de standpunten wel uiteen. De industrie, onderzoek en energie commissie (ITRE) van het Europees Parlement heeft in aanloop naar de Dataverordening de Commissie opgeroepen om met de Dataverordening toegang tot data en interoperabiliteit te bevorderen.


Samenvatting voorstel Europese Commissie

De Europese Commissie stelt met dit voorstelPDF-document een Verordening voor betreffende geharmoniseerde regels inzake eerlijke toegang tot en eerlijk gebruik van data, wat fungeert als belangrijke pijler binnen de in februari 2020 aangenomen Europese datastrategie. De Commissie poogt met dit voorstel bij te dragen tot verwezenlijking van de bredere beleidsdoelstellingen zoals het mogelijk maken van innovatie en concurrentie bij alle EU-bedrijven, het mondiger maken van personen met betrekking tot hun data en het beter toerusten van bedrijven en overheidsinstanties met een evenredig en voorspelbaar mechanisme om grote beleids- en maatschappelijke uitdagingen aan te pakken. De Commissie wenst met deze dataverordening daarnaast een eerlijke waardenverdeling uit data aan actoren te bereiken in de data-economie en de toegang tot en het gebruik van data te bevorderen.

Het voorstel heeft een aantal specifieke doelstellingen:

  • 1. 
    De toegang en het gebruik van data door consumenten en bedrijven vergemakkelijken, met behoud van stimulansen om te investeren in manieren om door middel van data waarde te genereren;
  • 2. 
    Voorzien in het gebruik door overheidsinstanties en EU-instellingen - agentschappen of - organen van data die in de handen zijn van ondernemingen in bepaalde situaties waarin er sprake is van een uitzonderlijke noodzaak om de data te gebruiken;
  • 3. 
    Het overstappen tussen cloud- en edgediensten vergemakkelijken;
  • 4. 
    Voorzien in waarborgen tegen onrechtmatige data-overdracht zonder kennisgeving door aanbieders van clouddiensten;
  • 5. 
    Interoperabiliteitsnormen ontwikkelen voor data die tussen sectoren kunnen worden hergebruikt.

Behandeling Raad

Tijdens de Telecomraad van 3 juni 2022 (21.501-33, H) presenteert het voorzitterschap van de Raad een voortgangsrapportage over de Dataverordening. De rapportage geeft aan dat een aantal onderwerpen uit het voorstel nog verdere discussie nodig heeft, namelijk de reikwijdte van het voorstel, de definities, de samenhang met horizontale en sectorale wetgeving, data uit IoT-producten (Internet of Things ), het delen van data tussen private en publieke instellingen in gevallen van uitzonderlijke nood en de ambities voor het overstappen tussen dataverwerkingsdiensten. Het inkomende Tsjechische voorzitterschap bepaalt op basis van de rapportage de vervolgstappen voor de behandeling van het voorstel in de Raad.

In de databank EUR-Lex wordt de laatste stand van zaken in de Europese behandeling van het voorstel weergegeven.


Behandeling Europees Parlement

De commissie voor Industrie, onderzoek en energie (ITRE) van het Europees Parlement behandelt het voorstel. De commissies voor Interne markt en consumentenbescherming (IMCO), Juridische zaken (JURI) en Burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken (LIBE) zijn aangesteld als adviescommissies.

In de databank OEIL van het Europees Parlement wordt de laatste stand van zaken in de behandeling van het voorstel weergegeven.


Standpunten andere lidstaten (IPEX)

De deadline voor het indienen van een subsidiariteitsbezwaar is op 16 mei 2022.

In de databank IPEX wordt de behandeling van het voorstel in de diverse (kandidaat) lidstaatparlementen weergegeven.


Alle bronnen