Behandelfase Eerste Kamer: behandeling in commissie Eerste Kamer.

nationaal

Op 25 februari 2026 is het gemotiveerd voorstel tot de benoeming van rapporteurs (36.890, F) vastgesteld en zal tijdens de plenaire vergadering op 3 maart 2026 als hamerstuk worden afgedaan.

Europees

Op 19 november 2025 publiceerde de Europese Commissie het pakket.

volledige titel

Voorstel voor een Verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordeningen (EU) 2016/679, (EU) 2018/1724, (EU) 2018/1725 en (EU) 2023/2854 en Richtlijnen 2002/58/EC, (EU) 2022/2555 en (EU) 2022/2557 wat betreft de vereenvoudiging van het digitale wetgevingskader en tot intrekking van de Verordeningen (EU) 2018/1807, (EU) 2019/1150, (EU) 2022/868 en Richtlijn (EU) 2019/1024 (digitale omnibus)

document Europese Commissie

COM(2025)837, d.d. 19 november 2025

rechtsgrondslag

artikelen 114 en 16 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VWEU)

commissies Eerste Kamer

beleidsterrein

verwant dossier

Op 25 februari 2026 is het gemotiveerd voorstel tot de benoeming van rapporteurs (36.890, F) vastgesteld en zal tijdens de plenaire vergadering op 3 maart 2026 als hamerstuk worden afgedaan.

Op 24 februari 2026 is de brief met vragen verzonden aan de staatssecretaris Digitale Economie en Soevereiniteit.

Op 24 februari 2026 stemde de Eerste Kamer in met het maken van een parlementair behandelvoorbehoud bij de Omnibus digitaal en Omnibus AI. Naar aanleiding hiervan is een brief gestuurd naar de staatssecretaris Digitale Economie en Soevereiniteit (36.890, E).

Op 10 februari 2026 leverden de fracties van GroenLinks-PvdA (Fiers), BBB (Van Gasteren), D66 (Kanis) mede namens de fractie van PvdD, PVV (Van Hattem), Volt (Hartog) en Fractie-Van de Sanden (Van de Sanden) inbreng voor schriftelijk overleg. De commissies besluiten de Kamer een voorstel voor een parlementair behandelvoorbehoud voor te leggen, om tot informatie-afspraken te komen (36.890, D). De commissies vragen de beoogd rapporteurs Van de Sanden, Fiers en Panman een 'gemotiveerd voorstel' schrijven, zoals bedoeld in artikel 40, lid 2 van het Reglement van Orde. De leden van de commissies kunnen - via de commissiestaf - hun informatiebehoefte delen met deze leden.

Op 27 januari 2026 vond er een technische briefing plaats over de voorstellen.

Op 20 januari 2026 besloten de commissies in te stemmen met de voorgestelde vervolgstappen van de werkgroep voor de behandeling van de Europese voorstellen en mededeling. Er zal een technische briefing worden georganiseerd op 27 januari 2026. De inbrengdatum voor schriftelijk overleg wordt vastgesteld op 10 februari 2026. Parallel hieraan zal tevens besluitvorming worden voorbereid over het eventueel inzetten van aanvullend instrumentarium en ter bespreking worden geagendeerd op 10 februari 2026. De commissie besluiten tevens de werkgroep te ontheffen van hun taak.

Op 16 december 2025 besloten de commissies een werkgroep in te stellen. De werkgroep, bestaande uit de leden Kluit (GroenLinks-PvdA), Fiers (GroenLinks-PvdA), Van Langen-Visbeek (BBB), Van der Linden (VVD) en Van de Sanden (fractie-Van de Sanden), zal op 13 januari 2026 bijeenkomen om de informatiebehoefte bij deze Europese voorstellen te inventariseren. Deze informatiebehoefte zal worden afgezet tegen het mandaat van de rapporteurs in de Tweede Kamer, teneinde vast te stellen in hoeverre sprake is van overlap en om vervolgens in een gecombineerde commissievergadering te bezien of de benoeming van rapporteurs dan wel andere behandelopties aangewezen zijn. Indien de commissies besluiten tot benoeming van rapporteurs zal worden onderzocht in hoeverre samenwerking met de Tweede Kamer mogelijk is. De commissies verzoeken de griffie daarnaast na te gaan welke wetgevingsprocedure (al dan niet versneld) gevolgd zal worden en met het oog daarop een inbrengdatum te bepalen voor schriftelijk overleg met de regering.

Op 9 december 2025 besloot de commissie om het digitaal pakket op 16 december 2025 opnieuw te agenderen in een gecombineerde vergadering van de commissies DIGI en EZ/KGG alvorens te besluiten over het gebruik van nadere instrumentaria.

De digitale omnibus (COM(2025)837) en de omnibus AI (COM(2025)836)

Op 12 december 2025 ontving de Kamer het BNC-fiche over zowel de digitale omnibus als de omnibus AI. Het kabinet verwelkomt hierin de inzet van de Europese Commissie om digitale wetgeving te vereenvoudigen en de regeldruk te verlagen, wat aansluit bij de doelstellingen van het kabinet. Veel voorstellen worden gesteund, maar het kabinet heeft grote zorgen over fundamentele wijzigingen in de AVG. Deze wijzigingen, zoals de aanpassing van de definitie van persoonsgegevens en het verruimen van de grondslag 'gerechtvaardigd belang' voor AI training kunnen volgens het kabinet het beschermingsniveau van grondrechten wezenlijk verminderen zonder effectief bij te dragen aan lastenverlichting. Het ontbreken van een impact assessment maakt een beoordeling van de gevolgen voor fundamentele rechten en nationale bevoegdheden voor de regering lastig.

Daarnaast zet het kabinet kritische kanttekeningen bij de oprichting van een centraal Europees meldpunt voor cybersecurity incidenten. Gevreesd wordt voor aantasting van de nationale veiligheid en een verschuiving van nationale competenties naar Europees niveau. Het kabinet geeft de voorkeur aan het versterken van bestaande nationale meldstructuren boven een kwetsbaar centraal platform. Voor de Omnibus AI steunt de regering vereenvoudigingen voor het mkb, maar is het kritisch over het koppelen van de inwerkingtreding aan onzekere Commissiebesluiten men pleit liever voor vaste data en een kortere uitstel.

De Commissiemededeling: Data Union Strategy - Unlocking Data for AI (COM(2025)835)

Op 19 december 2025 stuurde het kabinet het BNC-fiche over de Data Unie Strategie aan de Kamer. Het kabinet verwelkomt de mededeling, omdat het hergebruik en delen van kwalitatieve data grote economische kansen zou bieden en bij zou dragen aan oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen, zoals in de zorg en de energiesector. Wel vraagt het kabinet om extra waarborgen voor privacy en grondrechten. Ook zijn er kritische vragen over de mogelijke overlap tussen nieuwe 'Data Labs' en bestaande initiatieven, het ontbreken van een langetermijnvisie voor data spaces, en de noodzaak om digitale infrastructuur te verduurzamen.

Ten aanzien van specifieke sectoren is het kabinet terughoudend over het inrichten van een data space voor de rechtspraak en heeft het zorgen over de beveiligingsrisico's bij een Europese defensieomgeving. Daarnaast waarschuwt het kabinet voor extra regeldruk door nieuwe certificeringsschema's voor synthetische data en benadrukt het dat marktverstoring moet worden voorkomen. Hoewel de grondhouding positief is wat betreft bevoegdheid, subsidiariteit en proportionaliteit verzoekt het kabinet de Europese Commissie om een impact assessment uit te voeren om de financiële gevolgen en effecten op de regeldruk volledig te kunnen overzien.

De Commissiemededeling: Data Union Strategy - Unlocking Data for AI (COM(2025)835)

De Data Union-strategie verschuift de focus van regels naar resultaten. Nu AI-technologie en -diensten het mondiale landschap hertekenen, moet de EU dringend drie nieuwe strategische uitdagingen aanpakken: dataschaarste, regelgevingscomplexiteit en toenemende mondiale concurrentie. Om dit te bereiken richt de EU zich op drie prioritaire gebieden:

• - 

  Het opschalen van de toegang tot data voor AI, met initiatieven zoals datalabs die betrouwbare pseudonimiseringsdiensten aanbieden en data van publieke en private partijen bundelen om bedrijven en onderzoekers te voorzien van hoogwaardige datasets. De doorontwikkeling van data spaces vindt in eerste instantie plaats in sectoren waar het maatschappelijk belang groot is: de gezondheid, mobiliteit, energie, publieke dienstverlening en duurzaamheid. Ook worden twee nieuwe data spaces geïntroduceert voor het delen van data in de rechtspraak en voor defensie.
• - 

  Het vereenvoudigen van dataregelgeving om het delen van data door bedrijven en onderzoekers te vergemakkelijken, onder meer door hervorming van cookie-toestemming om toestemmingsmoeheid te verminderen en tegelijkertijd rechten te beschermen. De mededeling kondigt een Digitale Fitness Check aan om overlap tussen digitale wetgeving te analyseren. Ook wordt ingezet op one-click-compliance via de Europese business wallet. Daarnaast ondersteunt de Commissie organisaties bij naleving van de Dataverordening met modelcontracten, standaardclausules voor cloud, uitleg over vergoedingen en bedrijfsgeheimen, en een juridische helpdesk.
• - 

  Wat betreft strategisch internationaal databeldi wil de Commissie ten eerste Europese gevoelige niet-persoonlijke data beter beschermen, in lijn met de adequaatsheidsbesluiten voor persoonlijke databescherming. Ook wil het een anti-datalek toolbox introduceren. Het versterken van de mondiale positie van de EU op het gebied van internationale datastromen, door het aanpakken van ongerechtvaardigde handelsbelemmeringen zodat Europese bedrijven wereldwijd op een gelijk speelveld kunnen concurreren

De digitale omnibus (COM(2025)837)

Het voorstel voor een Omnibus Digitaal wijzigt verschillende Europese verordeningen en richtlijnen, met name met betrekking tot data en cybersecurity.

• - 

  De Open Data Richtlijn, de Datagovernanceverordening en de Free Flow of Non-Personal Data-verordening worden ingetrokken en grotendeels samengevoegd in de Dataverordening. Verplichtingen voor data-altruïstische organisaties en databemiddelingsdiensten uit de DGA worden daarin opgenomen, met versoepelde eisen en vrijwillige certificering. Wat betreft de regels voor hergebruik van beschermde data en open data blijft er ruimte voor nationale oplossingen. Daarnaast mogen overheden strengere voorwaarden en tarieven hanteren voor zeer grote bedrijven, waaronder DMA-poortwachters, bij hergebruik van data.
• - 

  De Dataverordening introduceert nieuwe waarborgen voor de bescherming van bedrijfsgeheimen in data uit internet-of-things-producten. De overstapregels voor clouddiensten gelden niet voor maatwerkcontracten of contracten van mkb en small mid caps die vóór 12 september 2025 zijn gesloten. De bevoegdheid van overheden om data op te vragen bij ‘uitzonderlijke noodzaak’ wordt beperkt tot ‘algemene noodsituaties’. Daarnaast worden de regels over het Europese Comité voor Gegevensinnovatie samengevoegd en aangepast, onder meer om deelname van lidstaten mogelijk te maken.
• - 

  De Digitale Omnibus wijzigt ook de privacyregels. De definitie van persoonsgegevens in de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) wordt aangepast en beter afgestemd op recente rechtspraak. Verwerking van bijzondere persoonsgegevens wordt toegestaan voor verificatie en voor de ontwikkeling van AI-modellen. Rechten van betrokkenen worden begrensd om misbruik te voorkomen en geautomatiseerde besluitvorming wordt toegestaan onder voorwaarden. De meldplicht voor datalekken wordt beperkt tot gevallen met reëel nadeel en de meldtermijn wordt verlengd naar 96 uur. Het Europees Comité voor Gegevensbescherming (EDPB) moet lijsten opstellen waarvoor geen data protection impact assessment (DPIA) nodig is. Daarnaast wordt ‘gerechtvaardigd belang’ expliciet erkend als grondslag voor het trainen van AI-modellen. Cookie-regels uit de ePrivacy-richtlijn worden deels ondergebracht in de AVG, met behoud van toestemming als uitgangspunt en nieuwe uitzonderingen en vereenvoudigde toestemmingsmechanismen. Tot slot krijgt de Commissie extra bevoegdheden voor uitvoeringshandelingen binnen de AVG.
• - 

  Het voorstel draagt EU-agentschap voor cyberbeveiliging (ENISA) op een Europees meldpunt in te richten voor rapportageverplichtingen op grond van onder meer de Verordening cyberweerbaarheid (CRA), NIS2-richtlijn, CER, DORA, eIDAS en AVG.
• - 

  Tot slot wordt de Platform-to-Business(P2B)-verordening geschrapt omdat de verplichtingen overlappen met regels uit de Digitale dienstenverordening (DSA) en DMA.

De omnibus AI (COM(2025)836)

De Digitale AI-omnibus wijzigt de AI-verordening:

• - 

  Het voorstel stelt de toepassing van de regels voor hoog-risico AI-systemen uit. De nieuwe verplichtingen gaan pas in na een besluit van de Commissie, met uiterste data op 2 december 2027 (bijlage III) en 2 augustus 2028 (bijlage I).
• - 

  Het voorstel schrapt de registratie- en nalevingsplicht voor hoog-risico AI-systemen zonder significant risico. Daarnaast vervalt de verplichting voor organisaties om AI-geletterdheid te bevorderen; die verantwoordelijkheid komt bij lidstaten en de Commissie te liggen.
• - 

  Het voorstel staat het gebruik van bijzondere persoonsgegevens voor bias-detectie en -correctie toe voor alle AI-systemen. Daarnaast worden nalevingsverplichtingen vereenvoudigd en uitgebreid naar meer bedrijven, zoals micro-ondernemingen en midden- en kleinbedrijf. Ook krijgt het EU AI-bureau extra bevoegdheden, waaronder exclusief toezicht op AI bij zeer grote platforms en het opzetten van een EU-brede regulatory sandbox.

De Commissiemededeling: Data Union Strategy - Unlocking Data for AI (COM(2025)835)

In de databank EUR-Lex wordt de laatste stand van zaken in de Europese behandeling van het voorstel weergegeven.

De digitale omnibus (COM(2025)837)

In de databank EUR-Lex wordt de laatste stand van zaken in de Europese behandeling van het voorstel weergegeven.

De omnibus AI (COM(2025)836)

In de databank EUR-Lex wordt de laatste stand van zaken in de Europese behandeling van het voorstel weergegeven.

De Commissiemededeling: Data Union Strategy - Unlocking Data for AI (COM(2025)835)

De commissie Industrie, Onderzoek en Energie (ITRE) van het Europees Parlement behandelt de Mededeling. De commissies Interne Markt en Consumentenbescherming (IMCO), Juridische Zaken (JURI) en Burgerlijke Vrijheden, Justitie en Binnenlandse Zaken (LIBE) zijn aangesteld als adviescommissies.

In de databank OEIL van het Europees Parlement wordt de laatste stand van zaken in de behandeling van het voorstel weergegeven.

De digitale omnibus (COM(2025)837)

De commissies Industrie, Onderzoek en Energie (ITRE) en Burgerlijke Vrijheden, Justitie en Binnenlandse Zaken (LIBE) van het Europees Parlement behandelen het voorstel. De commissies Interne Markt en Consumentenbescherming (IMCO) en Juridische Zaken (JURI) zijn aangesteld als adviescommissies.

In de databank OEIL van het Europees Parlement wordt de laatste stand van zaken in de behandeling van het voorstel weergegeven.

De omnibus AI (COM(2025)836)

De commissies Interne Markt en Consumentenbescherming (IMCO) en Burgerlijke Vrijheden, Justitie en Binnenlandse Zaken (LIBE) van het Europees Parlement behandelen het voorstel. De commissies Industrie, Onderzoek en Energie (ITRE), Vervoer en Toerisme (TRAN), Cultuur en Onderwijs (CULT) en Juridische Zaken (JURI) zijn aangesteld als adviescommissies. De commissie Begroting (BUDG) werd aangesteld voor het geven van een budgetaire opinie, maar besloot geen opinie te geven.

In de databank OEIL van het Europees Parlement wordt de laatste stand van zaken in de behandeling van het voorstel weergegeven.

De Commissiemededeling: Data Union Strategy - Unlocking Data for AI (COM(2025)835)

In de databank IPEX wordt de behandeling van het voorstel in de diverse (kandidaat) lidstaatparlementen weergegeven.

De digitale omnibus (COM(2025)837)

In de databank IPEX wordt de behandeling van het voorstel in de diverse (kandidaat) lidstaatparlementen weergegeven.

De omnibus AI (COM(2025)836)

In de databank IPEX wordt de behandeling van het voorstel in de diverse (kandidaat) lidstaatparlementen weergegeven.

Op 10 februari 2026 publiceerden de European Data Protection Board (EDPB) en Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (EDPS) een gezamenlijke opinie over de Omnibus digitaal

Op 20 januari 2026 publiceerden de European Data Protection Board (EDPB) en Europese Toezichthouder voor gegevensbescherming (EDPS) een gezamenlijke opinie over de Omnibus AI