E250028 - Commissiemededeling: Europees schild voor de democratie
Op 12 november 2025 is de gezamenlijke mededeling over een Europees schild voor de democratie gepubliceerd. Dit zou de EU beter moeten beschermen tegen desinformatie en inmenging. De Europese Commissie kondigt in de mededeling verschillende initiatieven aan om dit te bewerkstelligen.
Behandelfase Eerste Kamer: behandeling in commissie Eerste Kamer.
nationaal
Op 16 februari 2026 ontving de Kamer een uitstelbrief van de minister van BZK over de beantwoording van de vragen van 23 december 2025.
Europees
Op 26 januari 2026 werd de gezamenlijke mededeling besproken tijdens de Raad Algemene Zaken (21.501-02, HZ).
volledige titel
Gezamenlijke Mededeling aan het Europees Parlement, de Raad, het Europees Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's: Europees schild voor de democratie: zorgen voor sterke en veerkrachtige democratieën
document Europese Commissie
JOIN(2025)791, d.d. 12 november 2025
commissies Eerste Kamer
beleidsterrein
verwante dossiers
Op 16 februari 2026 ontving de Kamer een uitstelbrief van de minister van BZK over de beantwoording van de vragen van 23 december 2025.
Op 23 december 2025 is de brief (36.877, A) met vragen verzonden aan de Europese Commissie in het kader van de politieke dialoog.
Op 23 december 2025 is een brief met vragen verzonden aan de minister van BZK inzake de mededeling.
Op 9 december 2025 leverden de fracties van D66 (Kanis), PVV (Van Hattem) en Volt (Perin-Gopie) inbreng voor schriftelijk overleg.
Op 25 november 2025 besloten de commissies de mededeling in behandeling te nemen en op 9 december 2025 inbreng te leveren voor schriftelijk overleg.
-
Uitstelbrief van de minister van BZK inzake de beantwoording van vragen over de gezamenlijke mededeling: Europees schild voor de democratie 36.877, nog niet als Kamerstuk gepubliceerd
16 februari 2026 -
-
brief aan minister van BZK met vragen over de gezamenlijke mededeling - een Europees schild voor de democratie 36.877, nog niet als Kamerstuk gepubliceerd
23 december 2025 -
brief aan de Europese Commissie betreffende vragen over de Commissiemededeling: Europees schild voor de democratie 36.877, EK, A
23 december 2025 -
-
Op 30 januari 2026 ontving de Kamer het BNC-fiche. Het kabinet staat positief tegenover de mededeling over een Europees schild voor de democratie, dat gericht is op het versterken van de weerbaarheid van de EU en haar lidstaten tegen buitenlandse informatiemanipulatie en inmenging. De regering onderschrijft de noodzaak van een gecoördineerde Europese aanpak, mits deze complementair is aan nationale inspanningen en de soevereiniteit van lidstaten op het gebied van nationale veiligheid en onderwijs respecteert.
Bij de verdere uitwerking van het schild zet het kabinet in op het waarborgen van fundamentele rechten, in het bijzonder de vrijheid van meningsuiting en de persvrijheid om te voorkomen dat maatregelen onbedoeld legitiem debat beperken. Daarnaast benadrukt het kabinet het belang van een effectieve uitvoering van bestaande wetgeving zoals de DSA en is het kritisch op het creëren van nieuwe structuren die kunnen leiden tot extra administratieve lasten of overlap van taken.
-
brief van de minister van BZ over het BNC-fiche inzake de gezamenlijke mededeling: Europees schild voor de democratie 36.877, EK, B
30 januari 2026 Bevat bijlage -
brief van de minister van BZ over het BNC-fiche inzake de Commissiemededeling: EU-strategie voor het maatschappelijk middenveld 36.877, EK, C
30 januari 2026 Bevat bijlage
Op 12 november 2025 publiceerde de Europese Commissie de gezamenlijke mededeling over een Europees schild voor de democratie. Met dit schild beoogt de Commissie om de democratische veerkracht van de Unie te versterken tegen groeiende interne en externe bedreigingen, zoals Foreign Information Manipulation and Interference (FIMI), hybride aanvallen en de invloed van AI.
De kern van het schild is de oprichting van het European Centre for Democratic Resilience om de coördinatie, informatie-uitwisseling en snelle respons tussen lidstaten te verbeteren. Deze mededeling bouwt voort op het Europees Actieplan voor Democratie van 2020 en het Defensie van de Democratie-pakket van 2023.
De maatregelen richten zich op drie hoofdgebieden:
-
-het versterken van het weerbaarheid tegen, en de reactie op desinformatie (mede in samenhang met de DSA);
-
-het waarborgen van de integriteit van de media en democratische instellingen (ook via de Europese verordening mediavrijheid);
-
-en het stimuleren van maatschappelijke veerkracht door middel van het verhogen van digitale geletterdheid onder burgers.
Op 26 januari 2026 werd de gezamenlijke mededeling besproken tijdens de Raad Algemene Zaken (21.501-02, HZ).
In de databank EUR-Lex wordt de laatste stand van zaken in de Europese behandeling van het voorstel weergegeven.
-
brief van de minister van BZ over verslag Raad Algemene Zaken van 26 januari 2026 21.501-02, EK, HZ
30 januari 2026 Bevat bijlage
In de databank OEIL van het Europees Parlement wordt de laatste stand van zaken in de behandeling van het voorstel weergegeven.
In de databank IPEX wordt de behandeling van het voorstel in de diverse (kandidaat) lidstaatparlementen weergegeven.