Parlementaire onderzoekscommissie effectiviteit antidiscriminatiewetgeving



De parlementaire onderzoekscommissie effectiviteit antidiscriminatiewetgeving (POC) is op 23 maart 2021 door de Eerste Kamer ingesteld als bedoeld in artikel 8 van de Regeling parlementair en extern onderzoek van de Eerste Kamer.

De commissie heeft als taak het door de Tijdelijke commissie voorgestelde parlementaire onderzoek naar de effectiviteit van antidiscriminatiewetgeving te verrichten (CXLIII). Deze commissie is op 1 december 2020 ingesteld als gevolg van de door de Eerste Kamer op 3 november 2020 aangenomen motie-Rosenmöller (GroenLinks) en Jorritsma-Lebbink (VVD) c.s. over parlementair onderzoek met betrekking tot discriminatie (35.570, E).

Op 22 februari 2021 vond een plenair debat plaats over het onderzoeksvoorstel (CXLIII, A) en de Kamer heeft op 23 februari 2021 met het voorstel ingestemd.

Voor: CDA, VVD, GroenLinks, SP, 50PLUS, PvdA, OSF, D66, PvdD, ChristenUnie en Fractie-Otten.

Tegen: SGP, Fractie-Nanninga, FVD en PVV.

Aanleiding voor de instelling van de commissie en het onderzoek is het veelvuldige onderscheid tussen personen en groepen dat in het dagelijkse verkeer in Nederland wordt gemaakt. Onderscheid waarvoor geen objectieve en redelijke rechtvaardiging bestaat is problematisch en op grond van nationaal en internationaal recht verboden. Binnen de categorie verboden onderscheid neemt discriminatie een prominente en eigen positie in. Bij discriminatie gaat het om het maken van onderscheid dat op enigerlei wijze krenkend is of een ongerechtvaardigd nadeel oplevert, op een wijze waarbij de benadeelde duidelijk wordt gemaakt dat deze niet als een gelijkwaardig mens wordt gezien.

De POC verstaat de opdracht die zij heeft meegekregen zo dat zij een onderzoek uitvoert naar zowel de oorzaken van het gat tussen wetgeving op papier en in de praktijk als de oplossingen daarvoor, waarbij het in het bijzonder gaat om de rol die het parlement speelt of kan spelen, zowel in het wetgevingsproces als bij de controle van het beleid waarvoor bewindslieden in de Kamers verantwoording afleggen. Dat wil niet zeggen dat de insteek is dat de onderzoekscommissie gaat bezien wat het parlement in het verleden fout heeft gedaan. Het gaat er vooral om dat duidelijk wordt waar in de wisselwerking tussen wetgeving, beleid, uitvoering, effecten en ervaringen haperingen optreden en wat het parlement kan doen om zulke haperingen te voorkomen, beperken en redresseren.

Dit leidt tot de volgende formulering van de hoofdvraag voor het parlementair onderzoek:

'Welke interventiemogelijkheden heeft de wetgever om in wetgeving of het wetgevingsproces discriminatie tegen te gaan?'

Voorzitter is Ruard Ganzevoort (GroenLinks).

Ondervoorzitter is Eric van der Burg (VVD).

De overige leden van de commissie zijn:

Griffier van de commissie is Candacé van der Bijl.


Stand van zaken

Denk mee!

De onderzoekscommissie biedt graag iedereen de kans om mee te denken over dit onderwerp. Voorbeelden, analyses, opvattingen over wat wenselijk is en suggesties zijn van harte welkom. Die informatie wordt gebruikt om tot een afgewogen eindrapport te komen.

Kies hieronder een van de vier domeinen door erop te klikken. Er volgt dan een pagina met een korte toelichting op de specifieke discriminatieproblemen die we hebben uitgekozen. Op die pagina staat onderaan ook een invulformulier om mee te denken.

Reageren is mogelijk t/m maandag 27 december 2021.

Voor meer informatie: Denk mee over discriminatieproblemen

Geselecteerde discriminatieproblemen

Het parlementair onderzoek moet duidelijk maken hoe de wetgeving effectiever kan worden in het tegengaan van discriminatie. Aan welke 'knoppen' kunnen de regering en het parlement draaien om ervoor te zorgen dat mensen minder discriminatie ervaren? Het onderzoek kijkt dus niet naar wat er in het verleden fout is gegaan, maar vooral naar hoe het in de toekomst beter kan.

Om die verbeteringen te ontdekken, worden vier domeinen onderzocht waar die discriminatieproblemen voorkomen en waar de overheid een verschillende rol speelt: van de arbeidsmarkt, waar de rol van de overheid vrij beperkt is, tot de politie waar de overheid direct aan zet is, en daartussenin het onderwijs en de sociale zekerheid. Op deze manier wil de commissie patronen ontdekken die ook in andere domeinen kunnen worden herkend.

Binnen de domeinen arbeidsmarkt, onderwijs, sociale zekerheid en de politie is een selectie gemaakt in de te onderzoeken discriminatieproblemen:

Arbeidsmarkt

  • 1. 
    Discriminatie op de werkvloer;
  • 2. 
    Structurele uitsluiting van werkzoekenden met een beperking en oudere werkzoekenden;
  • 3. 
    Economische zelfstandigheid van vrouwen.

Onderwijs

  • 1. 
    Discriminatie van kinderen met een beperking tot het basisonderwijs;
  • 2. 
    Discriminatie op afkomst binnen de leeromgeving van het hoger onderwijs.

Sociale zekerheid

  • 1. 
    Toepassing van algoritmen in de sociale zekerheid zonder discriminatie op afkomst.

Politie

  • 1. 
    Discriminatie als gevolg van etnisch profileren door de politie;
  • 2. 
    Discriminatie binnen de werkomgeving van de politie.

Voor de geselecteerde discriminatieproblemen wordt onderzocht welke mechanismen en interventies hebben plaatsgevonden en welke impact daarvan aannemelijk is. Vervolgens wordt nagegaan welke andere interventies denkbaar zijn door te kijken naar ervaringen binnen het domein, binnen andere domeinen en in het buitenland.


Deskundigenbijeenkomsten

De onderzoekscommissie heeft een aantal deskundigenbijeenkomsten georganiseerd, met het oog op deskundigheidsbevordering van de commissie en aanscherping van de vier te onderzoeken casus.

De eerste bijeenkomst vond plaats op 25 mei 2021 en behandelde de werking van het ketenmodel dat aan de basis ligt van het gehele onderzoek. Tijdens de andere vier bijeenkomsten kwamen de verschillende sectoren van het onderzoek aan bod: arbeidsmarkt (1 juni 2021), onderwijs (15 juni 2021), sociale zekerheid (22 juni 2021) en politie (29 juni 2021).

De videoverslagen treft u hieronder aan:


Kamerstukdossier

Het kamerstukdossier bevat officiële parlementaire publicaties van de Parlementaire onderzoekscommissie effectiviteit antidiscriminatiewetgeving, waaronder de woordelijke verslagen van de deskundigenbijeenkomsten. Het dossier treft u hier aan.

Wilt u contact opnemen met de commissie, dan kunt u een bericht sturen aan postbus@eerstekamer.nl. Graag in de onderwerpregel aangeven dat uw bericht bestemd is voor de Parlementaire onderzoekscommissie effectiviteit antidiscriminatiewetgeving.


Kamerleden sorteren op:


Leden