De Eerste en Tweede Kamer kennen tegenwoordig verschillende vergaderopstellingen. De zetels van de Tweede Kamerleden staan in een halfrond tegenover de Voorzitter, terwijl de Eerste Kamerleden in tegenover elkaar gestelde bankjes zitten. Toen de Kamers in 1815 voor het eerst bijeenkwamen, kenden beide nog een andere zaalindeling. De Eerste Kamerleden, die toen nog bijeenkwamen achter gesloten deuren in de Trêveszaal, zaten rondom één grote vergadertafel. De Tweede Kamer vergaderde destijds in een u-vorm, een opstelling die veel gelijkenis vertoonde met die van de Nationale Vergadering uit de Bataafse tijd.

De vergaderopstelling van de Tweede Kamer in april 2015
Grotere versie foto

Twee zijden

Omstreeks 1850 veranderden de Kamers hun vergaderopstellingen. In de zaal van de Tweede Kamer werden de dwarsbankjes langs de lange zijde weggehaald, zodat er twee tegenovergestelde blokken ontstonden. De Eerste Kamer verhuisde naar haar huidige onderkomen: de voormalige vergaderzaal van de Staten van Holland. Beide Kamers zaten nu in een opstelling die vergelijkbaar was met die van het Britse parlement. Maar de Kamers namen aanvankelijk het Britse voorbeeld van een politieke links-rechtsverdeling nog niet over. Pas in de loop van de negentiende eeuw zouden Kamerleden van dezelfde politieke kleur bij elkaar gaan zitten: liberalen en socialisten aan de linkerzijde en confessionelen aan de rechterzijde.


Links, rechts of halfrond?

In de zaal van de Tweede Kamer begon de situatie op den duur echter te wringen, vooral nadat in 1956 het aantal Kamerleden was uitgebreid naar 150. Ook over de links-rechtsverdeling ontstond geleidelijk onvrede, omdat dit niet goed zou aansluiten bij een stelsel met meerdere partijen en coalitieregeringen. Toen in 1992 de nieuwe vergaderzaal van de Tweede Kamer in gebruik werd genomen, was dan ook niet alleen de kleur van de zetels anders: ook de ‘Britse’ opstelling had plaatsgemaakt voor een halfrond.

De vergaderlocatie en opstelling van de bankjes van de Eerste Kamer zijn sinds het midden van de negentiende eeuw ongewijzigd gebleven. De fracties zitten nu echter niet meer verdeeld in een linker- en een rechterzijde. Politieke kleuren zitten tegenwoordig door elkaar, verspreid over de zaal. Grotere fracties zijn doorgaans verdeeld in twee blokken.

Begin van een dialoog venster. Het bevat 2 afbeeldingen. Gebruik de pijltoetsen om te navigeren. Escape sluit dit venster.
De vergaderopstelling van de Tweede Kamer in april 2015
Afbeelding 1 - De vergaderopstelling van de Tweede Kamer in april 2015